دره صوف، حماسه قیام ومقاومت. نوشته رضا ضیایی(۱۳۶۷ ) یاد آ وری: به بهانه فرارسیدن سی ومین سالگرد ۲۵ دلو ۱۳۵۷ آغاز قیام و مقاوت مردم تاریخ ساز دره صوف سلسله مقالات دره صوف حماسه قیام ومقاومت را به خوانندگان عزیز تقدیم می نمایم. دره صوف حماسه ی قیام ومقاومت، تحقیق وگذری است بر مبارزات مردم قهرمان و پیشتاز دره صوف، امید است مورد توجه فرهنگیان و محققان مسایل تاریخی، قرار بگیرد. این نو شته که بخشی از کتاب دره صوف حماسه قیام ومقا ومت می باشد. تاریخ روشن و گزارشهای دست اول و بی پیرا یه ی سالهای مقاومت، ادامه مطلب

دره صوف در کجا است؟ (۱۳۶۷ ) دره صوف از ولسوالی های بزرگ و پر جمعیت ترکستان وحوزه بزرگ بلخ است که از طرف شرق به مرکز ولایت سمنگان شهر ایبک، ولسوالی روی دو آب محدود است، از شمال وشمال شرق به علا قه داری چهار کنت وولسوالی بو ینه قره یا شولگره از ولایت بلخ متصل می باشد. از شمال وشمال غرب به علا قه داری آق کپرک مربوط ولایت بلخ وعلاقه داری بلخاب از ولایت جوز جان محاط است. از طرف جنوب وجنوب شرق به ولسوالی های کهمرد و یکاولنگ از ولایت با میان متصل می باشد.

بافت اجتماعی واداری هزاره های دره صوف.پژوهش وگزارش در باره مردم، مناطق وقریه های هزاره های دره صوف (۱۳۶۷ )یاد آوری !متن ذیل ۳۶ سال پیش از این در قالب کتاب دره صوف؛ حماسه قیام ومقاومت، نوشته، تدوین وسپس در هفته نامه وحدت، ارگان نشراتی بیرون مرزی حزب وحدت، چاپ ونشر شده بود. این مسله را به این خاطر یادآوری کردم که خواننده گرامی، درجریان فاصله زمانی یاد شده قرار داشته باشند.از جمله در آن زمان دره صوف، به بالا وپایین تقسیم نگردیده بود. در ادامه قریه های نوین مکاتب و کلینیکهای در زمان حاضری نیز وجود نادامه مطلب

معدن ذغال سنگ دره صوف : اهمیت معدن ذغال سنگ دره صوف ایجاب می کند که در باره تاریخ،کیفیت شناسایی، آغاز کار واستخراج رسمی آن، و از سوی دیگر مسایل سیاسی اجتماعی مربوط به آن عرصه را به تحلیل کوتاه بگیریم. میدان ورگه های ذغال سنگ،دره صوف منطقه وسیع وگسترده ای را در بر گر فته است، اما انچه که تا هنوز شناسایی و کار واستخراج رسمی قرار گر فته است، شامل دو منطقه ای مشهور شباشک شیخه وتور دایمیر داد می گردد.مطابق تحقیقات انجام یا فته دربارهی معدن ذغال سنگ دره صوف، اولین

دره صوف آغاز گر قیام : دره صوف و قیام دلاورانه مردم آنجا بدون شک ستاره درخشنده صبح صادق انقلاب وآینه تمام نمای چهره مقاومت مردم ما است. طوریکه، می شود در قامت پر قوام دره صوف صلابت و استقلال قیام سراسری میهن را بخوبی مشاهده کرد. یعنی اینکه با مرور و دقت در تاریخ شکل گیری و آغاز قیام مردم دره صوف به کلیت جنبش مقاومت مردم و تاریخ شروع کار ان می توان پی برد. بنا بر این تدوین حدیث سرخ و سراسر حما سه دره صوف بعنوان یک تکلیف انقلابی بر ما لازم است.گر چه این کار برای ما که نو سفر و کودک این راه هستیم بادامه مطلب

انگیزه ها و ریشه های قیام وقاومت مردم دره صوف: نا گفته پیدا است که انگیزه های قیام مردم ما جز دفاع از حیات،حیثیت دینی وملی، حفظ استقلال میهن و فرهنگ ملی شان چیزی دیگری نبوده و نمیتواند باشد. بناء ریشه های آن را نیز در آموزه های ملی ودینی مردم باید جستجو نمود. اما تاریخ مبارزات مردم دره صوف علیه استبداد داخلی و حکومتهای که مجریان پلید سیاستهای استعمار خارجی بوده اند، به درازای عمر سیاسی اجتماعی آن ناحیه بر میگردد.

انفجار خشم: این انفجار اولین بار در چهارده دایمیرداد و دور ترین منططقه از مر کز دره صوف رخ می دهد دلیل این رخداد تاریخی و رشادت مردم ان دیاردرمخالفت کردن انان با هیئت و فرستادگان دولت کمونیستی بدون شک بیانگر روحیه ی وطن دوستی و ایمان انها برای ازادی و استقلال کشور شان می باشد و بس و این وطن دوستی از ایمان دینی و شعور سیاسی مردم ما حکایت دارد. اگاهی سیاسی مردم دره صوف همانگونه که در فصل پیشین بیان گردید خروجی تلاشهای اگاهی بخش علمای را ستین و بیدار دل و

حماسه وتراژیدی درمعدن : نهال قیام مردم در زمستان منطقه ( تور) در دل، و جان مردم قهرمان و دلاور ان جوانه میزند و فرازمندانه قد بر می افرازد،تاریخ۲۵ دلو ۱۳۵۷مردم شیر صولت آن دیار بعد از تحولات انقلابی در چهارده و رفتن نیروهای حکو متی به آنسو، به فر ماندهی محمد حسین تحویلدار طبق بر نامه مشخص و از پیش سنجیده شده، قیام و مبارزات مسلحانه شان را با فریاد ها ی الله اکبر ، مبارزان و مقاومان تور در قدم اول همه راه های مواصلاتی منطقه ،خصوصا راه مرکز دره صوف را مسدود نموده و آنگاه با تبر، داس،چکش، شمشیر و ادامه مطلب

شهید استاد عبدالعلی مزاری به تاریخ پنجم جوزای ۱۳۲۶ در قریۀ نانوایی.[۱ ] ولسوالی چهارکنت ولایت بلخ به دنیا آمده و در ۲۲ حوت ۱۳۷۳ خورشیدی توسط طالبان در ولایت غزنی به شهادت رسیده است[ ۲ ] امااین چند جمله، نمی تواند، معرف شخصیت، افکار وکارکردهای شخصیت خرد مند وتآثیرگزار چون استاد مزاری باشد. افکار،اندیشه های سیاسی او ازمهم ترین پدیده های سیاسی،فکری واجتماعی دوره های اخیردرکشور مابوده است ولذا می ارزد تا هرازگاهی با دقت وتآمل طرح،خوانده وتحلیل گردد.شخصیت آگاه وخردمند،متین وشکوهمند مزاری از هر جهت خوادامه مطلب

چندینسال پیش، اوایل حکومت کرزی، مجمع علمای شیعه و سنی افغانستان در مشهد توسط دفتر حجت الله الاسلام ابراهیمی نماینده آیت الله خامنهای برگزار شد. یکی از سخنرانان شیخ مشکور کابلی بود. او با بی شرمی تمام ادعا کرد در غرب کابل اینشمار فاحشه خانه و کلیسا ایجاد شدهاست. شمار دقیق یادم نیست؛ اما بسیار بالا بود. من با خود گفتم خدایا چقدر این مردم غرب کابل بی کس و مظلوماند که دوست و دشمن دیواری کوتاه تر از آنان نمی شناسند. با فاصله ای، یکی یا دو نفر بعد از او، به شعر خوانی دعوت شدم، درحالی که گلویم پر از بغض بود سخنان مشکور کابلی را توهین آمیز و کذب خواندم و از علما خواستم جلو چنین اظهارات توهین آمیز باید گرفته شود. پس از من دیگر سخنرانان هم اغلب سخنان او را تکذیب کردند. جلسه اگرچه رو به پایان بود اما کاملا متشنج شده بود. علما و فرهنگیان هزاره بر شیخ مشکور هجوم بردند او را دوستان ایرانی از خشم مردم فراری دادند اگر نه معلوم نبود آن روز چه بر سرشان میآمد. یک سال بعد کتاب سخنرانی های مجمع، چاپ شد؛ دیدیم که دشنامها و دروغهای مشکور کابلی بدون کم و کاست در کتاب چاپ شده است. این در حالی است که شخص ابراهیمی و اعضای دفتر او شاهد برآشفتن علما و فرهنگیان هزاره نسبت به سخنان مشکور بودند اما این که بازهم ترجیح داند آن دشنام ها و اتهامات را بدون کم و کاست نشر کنند؛ ما را به این جمع بندی رساند که احتمالا این سخنان تلقین شده از سویی برخی حلقههای سیاسی در ایران بوده است و برای شان بسیار مهم هم بوده تا منتشر شود. جالب است که مشکور کابلی الان یکی از شاهبال های احمد مسعود در تمام کنفرانس های بین المللی از جمله نشست مسکو است و ظاهرا در یکی از مراکز اسلامی اروپا فعالیت میکند. به احتمال زیاد اراادامه مطلب

دانشگاه بامیان در شرایط و زمان، هفتم جوزای ۱۳۷۵تاسیس گردید که بسیاری از نیروهای سیاسی وقومی وطنی مشغول جنگ داخلی وخصومتهای نظامی با یک دیگربودند. به تعبیردیگر درآن زمان شرایط ودیدگاه ها خاصی در کل کشورحاکم بوددرآن زمان فکر نمودن به امور فرهنگی، آموزش وتحصیل به ویژه بنیان گذاشتن مراکز فرهنگی وتحصیلی یا تاسیس یک دانشگاه، دوراز تصورقرارداشتنیروهای موجود درصحنه های سیاسی ونظامی آن زمان تمامی توان و داشته های شان را درخدمت جنگ و براندازی رقیبان شان به کار انده خته بودند. ولی ازمیان آن همه غوغا سرایی ، دود وآتش ، منازعات شدید نظامی، جنگ وجنون ، نفرت و شقاق ملی وسیاست نطامی گرایی مطلق، هزاره ها بنا بر توصیه های دور اندیشانه رهبرشهید شان استاد مزاری، به اندیشه دیگر افتاده وعزم می کنند تا دانشگاه بامیان را بگونه قانونی و بنیادی درشهر ویرانه بامیان تاسیس و فعال سازند۱۲ حوت ۱۳۷۴تصمیم وفیصله حزب وحدتبعد از تشکیل یک کمیسیون مشترک کاری از استادان وفرهنگیان حزب وحدت ، کار طرح وتدوین تشکیل علمی واداری دانشگاه بامیان آغاز وبعد از مدتها کار نفس گیر در تاریخ نهم جوزای هزار وسیصد وهفتاد وچهار باحضور ومیزبانی آقای خلیلی دبیرکل واعضای شورای مرکز ی حزب وحدت وحضور صبغت الله مجددی ریس جمهور اسبق کشور ،نمایندگان جنبش ملی و استادان دانشگاه کابل وبلخ در مرکز بامیان افتتاح گردیدبه تعبیر دیگر هزاره ها در آ ن زمان که وقت جنگ وزمانه نطامی گری بود برخلاف جریان آب شنا نموده و درعوض ساختن و پرداختن به جنگ و گسترش تنشهای نظامی، به عنوان یک راهکار علمی وهم خردمندانه برای صلح وآبادی کشور دانشگاه بامیان را به گونه اصولی و قانونی بنیاد می گذارندو اینک سالها بعد از آن زمانهای ملتهب و بی ثبات، می بینیم که اگرهزاره هاادامه مطلب

شهید عبدالعلی مزاری به تاریخ پنجم جوزای ۱۳۲۶هـ.خ. در قریۀ نانوایی[1] ولسوالی چهارکنت ولایت بلخ به دنیا آمده و در ۲۲ حوت ۱۳۷۳هـ.خ. توسط طالبان به شهادت رسیده است.[2] امااین چند جمله، تمام زندگی شهید مزاری نبوده ونیست.افکار، اندیشه ها، پیام، شخصیت وکارکردهای استاد مزاری را نمیتوانند بازتاب دهند. شخصیت متین وشکوهمند، ادبیات ویژۀ فرهنگی وسیاسی،شجاعت وابتکارات اجتماعی، موضعگیریها، مصاحبههاوپیامهای کتبی و تصویری بهجامانده از بابۀ شهید، نشان میدهند که ایشان یکی ازشخصیتهای متفاوت زمانهاش و از اندیشمندان بوده است که دربارۀ امور مختلف سیاسی، منازعات دیرپای وطن دیدگاهها و راهحلهای خودش را داشته استشناخت درست شخصیت بابه مزاری گرچند نیازی به بررسی دقیق و پژوهش بیشتر دارد و از عهدۀ این نوشته خارج است؛ با این هم، در این یادداشت که به مناسبت بیستوهشتمین سالیاد شهادت او تدوین شده است، کوشیدهام تا مرور گذرای داشته باشم به زندگی فرهنگی، سیاسی رهبر شهید. همچنین،اندیشه و نگاهی ایشان را در مورد مسائل اساسی، زندگی مدرن و نظامهای اداری راهگشاه در کشور نیز بیان کنم.بابه مزاری از نوجوانی تا رهبریبه نظر میرسد کار درست آن است تا زندگی رهبر شهید بابه مزاری را از نوجوانی تا رهبری، در چند مرحلۀ جداگانه مورد بررسی قرار دهیم و در لابهلای این بررسیها میتوانیم با اندیشه و نگاه او نسبت به مسائل فرهنگی، تاریخی، تمدنی و سیاسی آشنا شویم.الف. دوران جوانی، درس و تحصیل، عسکری، مبارزات فرهنگی و سیاسی (۱۳۴۴ تا ۱۳۵۸هـ.خ)ب. سازماندهیویارگیریهای تشکیلاتی (۱۳۵۸ تا ۱۳۶۵هـ.خ.)ج. تلاش و ساماندهی ساختارهای جدید سیاسی برای وحدت و انسجام هزارهها (۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸)د. تلاش برای گسترش و تحکیم وحدت (۱۳۶۸ تا۱۳۷۱ ادامه مطلب

قنبرعلی تابش-Qanbarali Tabesh23 november 2023 · #آنسوی_یاوهگوییهای_سید_عیسی_مزاریچندینسال پیش، اوایل حکومت کرزی، مجمع علمای شیعه و سنی افغانستان در مشهد توسط دفتر حجت الله الاسلام ابراهیمی نماینده آیت الله خامنهای برگزار شد. یکی از سخنرانان شیخ مشکور کابلی بود. او با بی شرمی تمام ادعا کرد در غرب کابل اینشمار فاحشه خانه و کلیسا ایجاد شدهاست. شمار دقیق یادم نیست؛ اما بسیار بالا بود. من با خود گفتم خدایا چقدر این مردم غرب کابل بی کس و مظلوماند که دوست و دشمن دیواری کوتاه تر از آنان نمی شناسند. با فاصله ای، یکی یا دو نفر بعد از او، به شعر خوانی دعوت شدم، درحالی که گلویم پر از بغض بود سخنان مشکور کابلی را توهین آمیز و کذب خواندم و از علما خواستم جلو چنین اظهارات توهین آمیز باید گرفته شود. پس از من دیگر سخنرانان هم اغلب سخنان او را تکذیب کردند. جلسه اگرچه رو به پایان بود اما کاملا متشنج شده بود. علما و فرهنگیان هزاره بر شیخ مشکور هجوم بردند او را دوستان ایرانی از خشم مردم فراری دادند اگر نه معلوم نبود آن روز چه بر سرشان میآمد. یک سال بعد کتاب سخنرانی های مجمع، چاپ شد؛ دیدیم که دشنامها و دروغهای مشکور کابلی بدون کم و کاست در کتاب چاپ شده است. این در حالی است که شخص ابراهیمی و اعضای دفتر او شاهد برآشفتن علما و فرهنگیان هزاره نسبت به سخنان مشکور بودند اما این که بازهم ترجیح داند آن دشنام ها و اتهامات را بدون کم و کاست نشر کنند؛ ما را به این جمع بندی رساند که احتمالا این سخنان تلقین شده از سویی برخی حلقههای سیاسی در ایران بوده است و برای شان بسیار مهم هم بوده تا منتشر شود. جالب است که مشکور کابلی الان یکی از شاهبال های احمد مسعود در تمام کنفرانس های بین المللی از جملهادامه مطلب

روایت مکتوب از روند تاسیس و بنیاد گزاری دانشگاه بامیانیاد داشت از رضا ضیایی دانشگاه بامیان در شرایط و زمان، هفتم جوزای ۱۳۷۵تاسیس گردید که بسیاری از نیروهای سیاسی وقومی وطنی مشغول جنگ داخلی وخصومتهای نظامی با یک دیگربودند. به تعبیردیگر درآن زمان شرایط ودیدگاه ها خاصی در کل کشورحاکم بوددرآن زمان فکر نمودن به امور فرهنگی، آموزش وتحصیل به ویژه بنیان گذاشتن مراکز فرهنگی وتحصیلی یا تاسیس یک دانشگاه، دوراز تصورقرارداشتنیروهای موجود درصحنه های سیاسی ونظامی آن زمان تمامی توان و داشته های شان را درخدمت جنگ و براندازی رقیبان شان به کار انده خته بودند. ولی ازمیان آن همه غوغا سرایی ، دود وآتش ، منازعات شدید نظامی، جنگ وجنون ، نفرت و شقاق ملی وسیاست نطامی گرایی مطلق، هزاره ها بنا بر توصیه های دور اندیشانه رهبر شهید شان استاد مزاری، به اندیشه دیگر افتاده وعزم می کنند تا دانشگاه بامیان را بگونه قانونی و بنیادی درشهر ویرانه بامیان تاسیس و فعال سازند۱۲ حوت ۱۳۷۴تصمیم وفیصله حزب وحدتبعد از تشکیل یک کمیسیون مشترک کاری از استادان وفرهنگیان حزب وحدت ، کار طرح وتدوین تشکیل علمی واداری دانشگاه بامیان آغاز وبعد از مدتها کار نفس گیر در تاریخ نهم جوزای هزار وسیصد وهفتاد وچهار باحضور ومیزبانی آقای خلیلی دبیرکل واعضای شورای مرکز ی حزب وحدت وحضور صبغت الله مجددی ریس جمهور اسبق کشور ،نمایندگان جنبش ملی و استادان دانشگاه کابل وبلخ در مرکز بامیان افتتاح گردیدبه تعبیر دیگر هزاره ها در آ ن زمان که وقت جنگ وزمانه نطامی گری بود برخلاف جریان آب شنا نموده و درعوض ساختن و پرداختن به جنگ و گسترش تنشهای نظامی، به عنوان یک راهکار علمی وهم خردمندانه برای صلح وآبادی کشور دانشگاه بامیان را به گونه اصولی و قانونی بنیاد می ادامه مطلب

برشی از کتاب سراج التواریخ :متنِ فتوای تکفیر مردمِ هزاره توسط امیرعبدالرحمن:چون کفر اشرارِ هزارهیِ دایه و فولاد و زاولی و سلطان احمد و اُرزگان و غیره بهجایی رسید که بر جمیع غازیان مسلمان حکم کفر نمودند و سرکار اعلی در قلع و قمعِ بنیاد این بیدینان که اثری از ایشان در در آن محال و خلال جبال نماند، و املاک ایشان در بین اقوام غلجایی و دُرانی تقسیم شود، چنین سررشته و تجویز فرمودند که سپاه نصرتپناه نظامی و اُلوسی از هر سمت و جانب دولتِ خداداد آنچنان در خاکِ طوایفِ باغیهیِ هزارهجات جمع شوند که نفری از آن طوایف گمراهان جان بهسلامت نبرد و رها نشود و کنیز و غلام از طوایف مذکور به دستِ هر نفری از اقوام مجاهدین افغانستان بوده باشند. بنا بر آن در نفری اُلوسی افغانستان تقسیمی شده است که داخل اشتهارات بهتفصیل میباشد و از آن جمله در حصهیِ قندهار تعلقهی حکومت سردار عبداللهخان دههزار نفر مقرر گردیده که چیزی از جملهی دههزار سواره بوده، باقی پیاده باشد و همانقدر نفری پیاده و سواره رسانیدنِ غلهی خوراکهیِ دوماههی ایشان نیز بر ذمهی خود نفری مذکور میباشد که همراه خود برسانند، و در جمعآوری تقسیم نفری سواره و پیاده بر ایشان سررشته چنین است که مَلِکان و معتبران قوم و ملایان مساجدها را که شمار نفوسشماری اقوام را کردهاند، جمع نموده تقسیم نفریِ مذکور و خوراکهیِ ایشان دوماهه بوده باشد بنمایند، و بعد از علمِ تقسیم محصلها مقرر نموده، جمعآوری آنها را در جایی که نزدیک کلیهی اقوام باشد خواه یک جا و خواه دو جا و سه جا شود سانِ آنها را دیده، به خیریت به سرکردگیِ خود سردار عبداللهخان در سر حد تعلقهی خود که نزدیک ملکهای هزارهجات کفارِ اشرار باشد، رسیده معطل بدارد و از رسیدنِ خادامه مطلب